Wat moeten ouders regelen
Tijdens de bemiddeling staan de kinderen, indien deze aanwezig zijn, steeds voorop! Echter, eerst dient de bemiddelaar te beoordelen hoe het contact tussen de ouders verloopt. De wijze van communiceren is tussen de ouders vaak niet meer optimaal. Het nemen van beslissingen (omtrent kinderen of anderszins) wordt daardoor niet makkelijker danwel onmogelijk. Daar is dan ook een belangrijke taak weggelegd voor de bemiddelaar. Want zolang ouders niet met elkaar kunnen omgaan, kunnen zij (samen) straks ook niet met de kinderen omgaan en er in slagen (nieuwe) afspraken te maken.
Indien de kinderen aan bod komen worden de volgende onderwerpen besproken:
* gezag
* "zorgregeling"
* omgang/co-ouderschap
* kinderalimentatie
Terug
Gezag
Wat betekent gezag?
Gezamenlijk gezag betekent dat één ouder geen beslissingen kan nemen zonder medeweten of akkoord van de andere ouder. Diegene van de ouders bij wie het kind de hoofdverblijfplaats heeft, heeft de meeste verantwoordelijkheid. Uiteraard is niet (steeds) de toestemming van de andere ouder vereist wat betreft alledaagse beslissingen over de kinderen. Deze worden genomen door de verzorgende ouder.
Gezamenlijk gezag
Als je gehuwd bent, dan heb je gezamenlijk het gezag over de kinderen. Bij echtscheiding komt daarin geen verandering. Éénhoofdig gezag krijgt men door een rechter als ouder niet snel toegewezen. Dit zal alleen gebeuren als er ´een onaanvaardbaar risico is dat kinderen klem of verloren raken tussen beide ouders´ (zo blijkt uit de rechtspraak).
In het kader van een echtscheidingsbemiddeling blijft het gezag logischerwijs vrijwel altijd overeind. Dit betekent dat beide ouders belast blijven met de opvoedkundige en juridische verantwoordelijkheid voor hun kinderen. De neerlegging van de (praktische) regelingen en de uitvoering daarvan (in een zorgregeling) worden hierna besproken. Sommige ouders kiezen voor een feitelijke deling van verzorging en opvoeding. Doorgaans noemt men dit co-ouderschap. Ook over dit onderwerp kunt u hierna meer lezen.
Waar heeft gezag betrekking op?
Ouders nemen gezamenlijk besluiten over onder andere:
* Levensovertuiging (godsdienst)
* Schoolkeuze
* Opname ziekenhuis
* Niet normale uitgaven voor de kinderen
* Opvoedingsaangelegenheden
* Etc.
Terug
Zorgregeling
De echtscheidingsbemiddelaar zal tezamen met de ouders, indien dit wenselijk is, een zorgregeling opstellen. Middels een zorgregeling maken ouders voor zichzelf én de kinderen duidelijk hoe het ouderschap in de toekomst ingevuld dient te worden. In een zorgregeling worden duidelijke afspraken tussen ouders opgenomen betreffende te nemen beslissingen over de kinderen.
Toekomstige problemen voorkomen
In een zorgregeling worden duidelijke afspraken tussen ouders gemaakt betreffende te nemen beslissingen over de kinderen (bijvoorbeeld de invulling van een schoolvakanties). Afgesproken wordt of tussen de ouders eerst overleg gepleegd dient te worden alvorens de andere ouder omtrent een onderwerp een beslissing kan nemen. Op deze wijze worden toekomstige problemen/geschillen voorkomen door ze nu al te bespreken. Daarnaast krijgen partijen duidelijkheid over elkanders wensen c.q. gedachten voor de toekomst.
De zorgregeling is een "hulpmiddel" dat structuur aanbrengt. De zorgregeling is te veranderen. Naar behoefte kan de regeling aangevuld of ingekort worden. Het is vaak de beginfase waar duidelijkheid voor iedereen gewenst is.
Een klein voorbeeld
Een voorbeeld: De vader van Max (leeftijd 11 jaar) is reeds 1 jaar gescheiden en geeft Max een oorbel cadeau voor zijn verjaardag. De moeder van Max schrikt dan ook enorm als zij dit ziet. Tijdens de bemiddeling is niet gesproken over dit soort beslissingen. Evenmin is gesproken over een duidelijke omgangsregeling wat betreft de zomervakantie van Max. Het gevolg is dat moeder Max meeneemt op vakantie voor de duur van 3 weken gedurende de bouwvakvakantie van de man. Als gevolg van deze genomen beslissingen van de moeder kan de vader niet met Max op vakantie en is het contact tussen de ouders sterk verslechterd. Max leidt daar onder en gaat onrustig gedrag vertonen.
Dit kleine voorbeeld laat zien dat geen duidelijkheid tussen de ouders snel tot onenigheid en frustratie kan leiden. Hetgeen weer zijn negatieve weergave heeft op (de ontwikkeling van) kinderen.
Kinderen mee laten denken
Het is aan te raden de kinderen te betrekken bij het maken van bepaalde afspraken. Veranderingen dienen namelijk met de kinderen besproken te worden. Maar let op, ouders beslissen uiteindelijk. Kinderen worden vaak betrokken bij de omgangsregeling. Laat de kinderen in ieder geval zo snel mogelijk het nieuwe huis zien van de ouder die ergens anders gaat wonen. Laat ze hun kamer zien. Laat ze meedenken over de indeling van hun nieuwe kamer.
Het betrekken van de kinderen bij de echtscheiding maakt hen een positieve deelnemer. Het laat hen zien dat er veranderingen aan komen, dat ze mee mogen denken en dat niet alles onzeker is!
Terug
Omgang
Contact tussen de ouders is bepalend
De omgangsregeling staat of valt met de omgang tussen de ouders (citaat Lichtenbelt). De omgangsregeling wordt nimmer een succes indien de omgang tussen de ouders slecht verloopt. Vaak is een niet goed lopende omgangsregeling hier het directe gevolg van. Het is dan de taak van de bemiddelaar om eerst de omgang tussen de ouders te analyseren. Vaak is het de onvrede tussen hen beiden die het daadwerkelijke probleem vormt voor de kinderproblemen.
Het is goed voor ouders om te weten dat kinderen nog al eens een echtscheiding ervaren als het verlies van een ouder. Een kind kan vervolgens gaan lijden aan verlatingsangst. Regelmatig contact met de ouder die het kind meent te verliezen is dan van groot belang. De ontwikkeling van het kind wordt anders bedreigd.
Omgangsregeling
Over het algemeen slagen ouders er in om in goed overleg tot een omgangsregeling te komen. Vaak is de omgangsregeling dat de niet verzorgende ouder omgang heeft met de kinderen om het weekend, eventueel nog een middag of dag tussendoor en de helft van de vakanties, feestdagen en verjaardagen.
Ouders zijn geheel vrij in het vastleggen van de omgangsregeling. Soms zijn ouders daar zeer creatief in. In ieder geval dient een duidelijke regeling tot stand te komen, zodat iedereen, en vooral de kinderen, weten waar zij aan toe zijn.
Bij oudere kinderen komt vaak geen regeling op papier te staan omdat vaak direct overleg tussen de ouder en het kind plaatsvindt.
Sommige ouders wensen de opvoeding en verzorging in bijna gelijke mate plaats te laten vinden. Dan spreekt met over een co-ouderschap.
Terug
Co-ouderschap
Wat is co-ouderschap?
Partijen kunnen ook afspreken dat ze in (bijna) gelijke mate zorgen voor de daadwerkelijke opvoeding en verzorging van de kinderen. Dan spreekt men over een co-ouderschap. De kinderen wonen daarbij voor ongeveer de helft van de tijd bij de ene ouder en de andere helft bij de andere ouder. Bijvoorbeeld vier dagen per week bij de moeder en de overige drie dagen bij de vader. Of één week bij de moeder en één week bij de vader. Een andere verdeling is natuurlijk ook mogelijk.
Vaak is een co-ouderschap praktisch niet mogelijk omdat één van beide ouders fulltime werkt. Co-ouderschap is in Nederland niet in de wet opgenomen. Co-ouderschap is dus niet gelijk aan een omgangsregeling na (echt)scheiding.
Gevaren van co-ouderschap
Over het algemeen is het verstandig dat de kinderen een aantal dagen of 1 week bij de ene ouder en vervolgens bij de andere ouder zijn. Zo wordt gezorgd voor duidelijkheid, zekerheid en rust. Een veilige basis voor de kinderen wordt zo opnieuw voor hen gecreëerd. Maar let op. Bij sommige kinderen werkt een co-ouderschap niet. Ze hebben niet het gevoel een echt "thuis" te hebben. Ze worden juist onrustig van het op en neer gereis en steeds weer in een wereld te stappen. Ieder gezin is immers anders. Kinderen kunnen dan verwikkeld raken in onzekerheid en een loyaliteitsconflict.
Regelmatig contact tussen ouders
Wil een co-ouderschap met succes verlopen, dan is vereist dat de ouders in staat zijn op verantwoordelijke wijze en steeds in het belang van de kinderen overleg te plegen. Ouder dienen elkaar steeds te respecteren. De wijze en invulling van opvoeding en verzorging dient voor iedereen duidelijk te zijn en consequent te worden nageleefd. Ouders moeten elkaar daarbij niet afvallen. Indien deze basis aanwezig is, kan een co-ouderschap slagen. Het is dus van groot belang dat ouders middels een ervaren bemiddelaar tot een goede afwikkeling komen van het huwelijk. De bemiddelaar zal, indien nodig, uitgebreid stilstaan bij emoties als boosheid, onbegrip, verwardheid, etc. die voortkomen uit een echtscheiding. Indien ouders er namelijk niet in slagen deze emoties te verminderen, heeft een co-ouderschap minder kans van slagen. Regelmatig (respectvol) contact tussen ouders leidt er toe dat zij steeds in staat zijn duidelijke (nieuwe) afspraken (in de toekomst) te maken.
Het is wel aan te raden dat de ouders in dezelfde regio wonen, zodat de kinderen naar dezelfde school kunnen gaan, met dezelfde vriendjes kunnen spelen, etc.
Vastlegging in echtscheidingsconvenant
Ook een co-ouderschap wordt vastgelegd in het echtscheidingconvenant. Indien ouders dat wensen kunnen de afspraken zeer concreet worden vastgelegd. Daarbij dient ook gedacht te worden aan: wie draagt welke kosten? Hoe zit het met de kinderbijslag? Kunnen beide ouders fiscale voordelen genieten (heffingskorting, combinatiekorting, etc.)? Tijdens de bemiddeling zullen deze zaken aan bod komen.
Let op: indien u recht heeft op een bijstandsuitkering, dan ontvangt u bij een co-ouderschap meestal een uitkering die tussen de norm van alleenstaanden en die van eenoudergezinnen in ligt. U dient er voorts op te letten dat niet alle regelingen rekening houden met een co-ouderschap zoals bijvoorbeeld de toeslag huursubsidie. De echtscheidingsbemiddelaar kan u hierover informeren en adviseren.
Terug
Kinderalimentatie
Hoeveel betalen?
De opvoeding en verzorging van kinderen is kostbaar. Ouders zijn wettelijk verantwoordelijk tot 21 jaar. Als ouders uit elkaar gaan wordt normaliter een financiële regeling getroffen. Deze regeling wordt dan in het echtscheidingsconvenant opgenomen.
Indien ouders er samen niet uitkomen en zij naar de rechter moeten, dan stelt de rechter een bedrag vast per maand per kind, indien de draagkracht van de ouder die moet betalen dit toelaat. De draagkracht wordt berekend aan de hand van normen. Ouders (en kinderen) zijn er natuurlijk bij gebaat dat onderling een regeling ter zake de voldoening van kinderalimentatie wordt getroffen.
Veel niet advocaat-bemiddelaars (afkomstig uit andere disciplines of "gewone" bemiddelaars die vaak slechts een korte cursus hebben gevolgd om te kunnen bemiddelen in algemene kwesties) moeten zich beslist niet inlaten met alimentatiekwesties. Hier is specialistische kennis vereist. Juist bij niet advocaat-bemiddelaars wordt u doorverwezen of krijgt u vaak onduidelijke berekeningen voorgelegd die u niets zeggen. Waak daar voor. Het gaat immers om de toekomst van u allen. Duidelijkheid staat voorop.
Het is voorts van belang om te weten dat het niet mogelijk is om afstand te doen van kinderalimentatie. Wel kan de verzorgende ouder, bijvoorbeeld tijdens de bemiddeling, met de andere ouder afspreken op een bepaald moment af te zien van de mogelijkheid kinderalimentatie te ontvangen. Let op: het recht op kinderalimentatie blijft echter bestaan.
Wat kost een kind?
Wat kost een kind nu eigenlijk? De rechterlijke macht heeft bepaalde normen ingevoerd, ook wel `Tremanormen` geheten, die als richtlijn dienen te gelden. Gezien deze normen zijn een aantal feiten van belang:
1.het (vroegere) netto gezinsinkomen
2.de leeftijd van de kinderen
3.en het aantal kinderen in het gezin.
Zie voor veel zinnige informatie het boekje `Geldwijzer` van de NIBUD. Het NIBUD publiceert tevens de tremanormen (zie www.nibud.nl). Uiteraard zal u tijdens de bemiddeling uitvoerig geïnformeerd worden omtrent dit onderwerp.
Jong-meerderjarigen
Voor de voldoening van alimentatie aan jong-meerderjarigen (18 tot 21 jaar) gelden andere wettelijke regels. Voor uitgebreide informatie zie ´publicaties´ op www.knegtmansvandewouw.nl.
Indexering
Met ingang van 1 januari 2006 wordt de alimentatie verhoogd met 0,9%. Indien partijen tijdens een bemiddeling anders afspreken of een rechter heeft anders bepaald, dan kan anders gelden.
Indexeringspercentages
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011 |
alimentatie
1,6%
3,2%
3,7%
4,2%
2,5%
1,3%
1,1%
1,7%
2,3%
3,3%
2,5%
3,3%
4,6%
3,9%
2,5%
1,1%
0,9%
1,8%
2,2%
3,9%
2,3%
0,9% |
Terug